www.foodiesfeed.com
Chyba każdy wie, że witaminy (a także składniki mineralne, ale o tym w innym razem :) ) są niezbędne aby nasz organizm mógł prawidłowo funkcjonować. Potrzebne są nie tylko w okresie wzrostu i rozwoju, ale także w dorosłym życiu. Decydują one między innymi o stanie naszego zdrowia czy wydolności fizycznej.
Witaminy dzielimy na:
• rozpuszczalne w tłuszczach: A, D, E, K
• rozpuszczalne w wodzie: witaminy z grupy B (B1, B2, B6, B12, PP, biotyna, folacyna i kwas pantotenowy), a także witamina C.
O tym, że witaminy dzielą się na rozpuszczalne w tłuszczach lub wodzie, powinniście usłyszeć chociaż kilka razy podczas lekcji biologii, ale czy Wasi nauczyciele tłumaczyli Wam dokładnie co to tak naprawdę oznacza? Osobiście, jakoś sobie nie przypominam. Pamiętam jedynie wałkowanie „Rozpuszczalne w tłuszczach to A, D, E, K, zapamiętajcie!”. W praktyce oznacza to nic innego jak to, że aby nasz organizm mógł przyswoić te witaminy, muszą się one najpierw rozpuścić w tłuszczu lub wodzie. Dlatego dobrze jest dodawać oliwę z oliwek do różnorodnych sałatek, aby wykorzystać te składniki lepiej.
To, że niektóre witaminy rozpuszczalne są w wodzie sprawia, że podczas gotowania możemy je wypłukać i w ten sposób utracić. Weźmy pierwszy lepszy przykład - ziemniaki. Te warzywa mają witaminę C, A, E, a także te z grupy B, jednak większość z nich to witaminy rozpuszczalne w wodzie, które podczas gotowania przejdą do wody, a my pod koniec wylejemy ją do zlewu.
Co robić aby straty były mniejsze?
Najlepiej warzywa jeść surowe – oczywiście te, które możemy spożywać bez obróbki termicznej. Inne warto gotować na parze. W ten sposób straty witamin będą dużo mniejsze niż podczas tradycyjnego gotowania w wodzie.
Czynniki wpływające na zawartość witamin w produktach:
Powietrze
Wiele witamin jest wrażliwych na działanie tlenu. Są to między innymi witamina C, A, E oraz folacyna. Jeśli więc jakieś produkty, np. sałatka czy koktajl owocowy, są długo wystawione na działanie tlenu, istnieje duże prawdopodobieństwo że nastąpiły ogromne straty witamin. Czynnik ten dotyczy nie tylko produktów gotowych, ale także surowców z jakich przygotowujemy posiłki. Wspomniane wcześniej ziemniaki, po przeleżeniu całej zimy w magazynach, prawdopodobnie będą miały znikome ilości witamin.
Temperatura
Na działanie wyższej temperatury wrażliwa jest przede wszystkim witamina C, ale także B1, B6, folacyna czy kwas pantotenowy. Straty witaminy C podczas gotowania sięgają nawet do 70%! Dlatego warto owoce i warzywa jeść surowe, a cytrynę czy miód dodawać do herbaty kiedy jej temperatura spadnie poniżej 60˚C (cytrynę dodajemy po wyjęciu fusów!).
Światło
Najbardziej wrażliwe na ten czynnik są witamina A i K, ale także C i niektóre z grupy B. Dlatego owoców i warzyw nie trzymamy na nasłonecznionym parapecie.
Niedobór i nadmiar witamin
O niedoborze mówimy wówczas, gdy nasza dieta dostarcza nam za mało poszczególnych witamin przez dłuższy okres czasu. Jesteśmy wtedy narażeni na powstawanie poważnych zmian w organizmie. Za przykład może posłużyć nam witamina D. W większości znajduję się ona w mięsie i produktach zwierzęcych, a także wytwarzana jest pod wpływem padających na naszą skórę promieni słonecznych. Osobami najbardziej narażonymi na niedobory tej witaminy są weganie. Najczęstszym efektem niedoboru witaminy D jest krzywica (u dzieci i młodzieży), osteomalacja i osteoporoza u dorosłych, a także wypadanie zębów, osłabienie organizmu i wiele innych, często nieodwracalnych skutków.
Chciałabym zwrócić Waszą uwagę na to, że również nadmiar witamin może nieść za sobą negatywne konsekwencje zdrowotne. Często spotykam się z mylną opinią, że „witaminy są potrzebne, nie można ich przedawkować” – niestety można. Nie zrozumcie mnie źle, jeśli raz na jakiś czas przyjmiecie więcej witamin, nic się nie stanie. Problem pojawia się wtedy, gdy przez dłuższy okres czasu przyjmujemy więcej witamin niż powinniśmy. Często dzieje się tak, gdy ktoś prowadzi zdrowy tryb życia, dostarcza wiele witamin w sałatkach, sokach owocowych i koktajlach, a do tego stosuje na własną rękę suplementację. Drugim przykładem mogą być osoby, które stosują kilka suplementów diety na raz, nie zwracając uwagi na to, że te same witaminy znajduję się w dużych ilościach w jednym i drugim produkcie. Jakie mogą być skutki nadmiaru witamin? Zazwyczaj są to bóle głowy, nudności, wymioty, ale mogą występować też poważniejsze, np. w przypadku witaminy D hiperkalcemia i kamica nerkowa.
Tym wpisem rozpoczynam krótką serię o witaminach i składnikach mineralnych, a także suplementach diety i żywności wzbogaconej. Mam nadzieję, że będziecie je śledzić z zaciekawieniem. Zachęcam do zadawania pytań w komentarzach, może jest coś o czym zapomniałam napisać.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz